Lakvoorbereiding

Lakvoorbereiding: van decontaminatie tot lak die klaar is om te polijsten

Wat hoort er bij lakvoorbereiding? Twee stappen vóór elke polijstbeurt. Eerst lost de chemie op wat zich in de blanke lak heeft vastgebeten, daarna neemt de reinigingsklei weg wat er nog op zit. Bij Detailing1 vind je klei in twee hardheden, clay pads en de bijpassende glijmiddelen.

Lakvoorbereiding is de stap tussen wassen en polijsten waarin de lak alles kwijtraakt wat zich erin heeft genesteld. Eerst chemisch: vliegroestverwijderaars halen ingebedde ijzerdeeltjes eruit, teerverwijderaars de kleverige bitumenspatten. Daarna mechanisch: de reinigingsklei trekt weg wat boven het lakoppervlak uitsteekt. Aan het eind is de lak glad, kaal en klaar voor polish en verzegeling.

• De glijtest beslist, niet je ogen. Trek een dun plastic zakje over je hand en ga vlak over de droge, gewassen lak. Het plastic versterkt elke verhoging zo duidelijk dat je deeltjes voelt die in strijklicht onzichtbaar blijven. Voelt het vlak aan als fijn schuurpapier, dan is decontamineren aan de beurt.
• Eerst chemie, dan klei. Elk ijzerdeeltje dat een vliegroestverwijderaar in vijf minuten oplost, hoeft daarna niet meer onder de klei over de lak te schuren. Die volgorde halveert je kleiverbruik en houdt het aantal fijne krassen klein dat je achteraf zou moeten wegpolijsten.
• Zonder glijfilm grijpt de klei. Het glijmiddel legt een gladde laag tussen kleimassa en blanke lak, waarop de massa drijft in plaats van te hechten. Reken op ongeveer een halve liter voor een middenklasser en spuit liever twee keer bij dan een vlak droog te laten lopen.

Wat we in de praktijk zien: we krijgen vaak vragen over fijne krassen die na de eerste kleibeurt in strijklicht opduiken. Daar zitten bijna altijd twee oorzaken achter: te zuinig gespoten glijmiddel en de abrasieve klei als eerste keus. Begin met de milde soort en stap pas over als die na twee rondes niets meer weghaalt. Spuit zo royaal dat de klei over een staande natte film loopt, en trek hem in rechte banen in plaats van in rondjes. En plan het polijsten direct erna in, dan pakt dat de laatste sporen meteen mee.

Eerst lost de chemie op, dan neemt de klei weg

Lakvoorbereiding is geen losse handeling, maar een vaste volgorde van chemische en mechanische decontaminatie die haar plek heeft tussen wassen en polijsten.

Het chemische deel doen twee groepen reinigers. Vliegroestverwijderaar werkt met thioglycolaat, een werkzame stof met een vrij zwaveluiteinde dat elk driewaardig ijzerion als een tang vastpakt en in oplossing trekt. Dat zie je als paarse waas die wegloopt. Voor jou betekent dat: wat net nog vast in de blanke lak zat, spoel je weg zonder het aan te raken.

Teerverwijderaars pakken het van de andere kant aan. Bitumenspatten en boomhars zijn organisch en lossen op in alifatische koolwaterstoffen, zoals vet in afwasmiddel. Na de inwerktijd lopen de vlekken in dunne bruine slierten naar beneden. Alle stappen van voorwas tot specialistische reiniger vind je bij Lakreiniging.

Dan komt het mechanische deel. Reinigingsklei is een zachte polymeermassa van thermoplastische elastomeren die je over een glijfilm over de lak trekt. Wat uit het oppervlak steekt, blijft in de massa hangen, zoals kauwgom zandkorrels van de grond oppikt. Daarbij wordt de lak niet afgeschuurd, maar opgeruimd.

Waarom deze volgorde en geen andere: elk deeltje dat de chemie al heeft opgelost, komt niet meer in de klei terecht. En elke korrel die in de klei zit, gaat bij de volgende haal mee over de lak. Andersom werk je tegen jezelf in en verbruik je veel meer materiaal voor hetzelfde resultaat.

Aan het eind heb je lak die glad is en geen enkele bescherming meer draagt. Precies in die staat hoort hij onder de machine of direct onder de verzegeling. Hoe het verder gaat, lees je bij Polijsten en in het overkoepelende deel Verzegeling en onderhoud.

De glijtest laat zien wat je ogen missen

Geen andere handeling in detailing geeft je in tien seconden zoveel informatie als een dun plastic zakje over je hand op droge lak.

Het werkt simpel. Was de auto, droog hem af, trek een gewoon diepvrieszakje over je vlakke hand en ga zonder druk over de motorkap. Doe eerst je ringen af. Wat je voelt, is een fijne korrel die net zo duidelijk verschilt van gladde lak als structuurbehang van glas.

De natuurkundige reden daarachter is wrijving. Je vingertoppen zijn zacht en vouwen zich om kleine verhogingen heen, in plaats van eraan te blijven haken. Het dunne plastic kan dat niet: het glijdt over het vlak en blijft bij elk deeltje even hangen. Oftewel: het zakje maakt van je hand een meetinstrument dat fijner waarneemt dan je ogen in strijklicht.

Waar je als eerste iets vindt, is bij alle auto's hetzelfde. Motorkap, voorbumper en de onderste helft van de portieren verzamelen het meest, omdat ze direct in de rijwind en de sproeinevel van de voorwielen zitten. Dak en kofferklep vangen alles op wat van boven komt, zoals spoorwegslijpsel en vliegvuur uit de buurt.

We zien vaak dat klanten de test op lichte lakken overbodig vinden, omdat ze de oranjebruine puntjes daar toch wel zien. Op zwart en donkerblauw is het precies andersom: daar voel je de vervuiling al lang voordat je hem ziet. Juist daarom is de tastzin de betrouwbaardere controle en niet de verlichting.

Na het kleien doe je de tegenproef op dezelfde plek. Het plastic moet over het vlak glijden alsof je over een ruit gaat. Blijft het nog ergens haken, dan heb je daar een ronde te weinig gedaan. Dat is de enige succescontrole die je in deze categorie nodig hebt.

Mild, abrasief of als pad

De categorie bestaat uit zachte kleimassa's, hardere kleimassa's en vlakke pads, en het verschil zit in agressiviteit en tempo.

De milde klei is de standaardkeuze en het enige wat je op een regelmatig onderhouden auto nodig hebt. De Koch-Chemie Koch-Chemie Reinigungsknete „Rkb" Mild „Blau" Clay Bar neemt vliegroest, insectenresten en sproeinevel op zonder het oppervlak merkbaar aan te tasten. Het is bij ons de bestverkochte klei in deze categorie en in negen van de tien gevallen het juiste antwoord.

De abrasieve soort heeft fijnere schuurdeeltjes in de massa en pakt aan wat de milde laat zitten: vastgebakken resten, oude lagen sproeinevel, zwaar belaste occasions. De Koch-Chemie Reinigingsklei „Rkr" Abrasief „Rood" Clay Bar laat daarbij zichtbare marring achter, dus fijne matte wasjes in het strijklicht. Zet hem alleen in als polijsten toch al vast op de planning staat.

Pads en sponzen lossen een tempoprobleem op. De Koch-Chemie Clay Scrubber kleispons en het Koch-Chemie Clay Pad dragen de polymeerlaag op een drager die je in je hand houdt en tussendoor afspoelt. Op een stationwagen bespaar je daarmee ruim de helft van de tijd ten opzichte van klassieke klei.

Voor de machine bestaat hetzelfde idee als schijf. De SONAX PROFILINE ClayDisc „150" clay pad draait op de steunschijf van de poliermachine op laag toerental en werkt grote horizontale vlakken in een paar minuten af. Op randen, vouwen en krappe rondingen blijft handwerk toch de nettere oplossing.

Als navulling voor opgebruikte klei hebben we de Meguiars SMOOTH SURFACE Clay Bar Replacement Reinigingsklei. Wil je het complete assortiment met alle hardheden en dragers vergelijken, dan vind je het bij Reinigingsklei.

Zonder glijmiddel grijpt de klei in de lak

Het glijmiddel is geen accessoire, maar het deel van het systeem dat bepaalt of je achteraf moet polijsten of niet.

Een clay lube is een waterige oplossing met tensiden en glijcomponenten die de oppervlaktespanning van het water verlaagt en een aaneengesloten smeerfilm laat staan. De klei drijft daarop in plaats van de blanke lak te raken. Je merkt het zo: de massa glijdt bijna vanzelf verder, en de weerstand neemt merkbaar af zodra het vlak schoon is.

In het assortiment staan daarvoor meerdere kant-en-klare sprays. De Koch-Chemie Clay Spray „Cls" Clay Lube voor Reinigingsklei is het bestverkochte artikel in deze categorie en ons standaardadvies bij de milde klei. De GYEON Q²M ClayLube (REDEFINED) glijmiddel voor kleibar is de keuze voor auto's met een keramische coating.

Voordeliger instappen kan met de D-CON Clay-Lube Clay Bar Glijspray of de INNOVACAR „DL" Lube Clay Bar Glijspray. Beide geven dezelfde glijfilm, alleen houdt die minder lang stand, zodat je op grote vlakken vaker bijspuit.

Eerlijk is eerlijk, er is ook een noodoplossing: shampoowater uit de emmer werkt, maar breekt sneller open en droogt op warme lak in minder dan een minuut op. Voor één enkel spatbord is dat prima, voor een hele auto wordt het een bron van fouten. In onze praktijk komen de meeste klachten over krassen precies uit deze aanpak.

Tot slot twee regels die geen product vervangt. De klei werkt het best tussen tien en vijfentwintig graden; daaronder wordt hij hard en trekt hij sporen, daarboven smeert hij vast op de lak. En valt hij een keer op de grond, dan gaat hij de prullenbak in: één zandkorrel erin maakt van de klei schuurpapier. Pads en sponzen mag je daarentegen gewoon afspoelen.

Wat blijft liggen, schuurt de polish erin

De reden voor al die moeite zit in een simpele vergelijking van hardheid tussen een ingebed ijzerdeeltje en het schuurkorn van je polish.

Een deeltje remstof is harder dan elke korrel in de polish. Komt het onder het draaiende pad terecht, dan wordt het een frees en trekt het een fijne streep dwars over het paneel. Wat je daarna in het strijklicht ziet, is geen polijstfout, maar een overgeslagen decontaminatie. Twee uur werk hangen dan aan vijf minuten die eerder ontbraken.

Vóór het verzegelen geldt hetzelfde, om een andere reden. Een keramische of sprayverzegeling sluit het oppervlak af en conserveert elk deeltje dat er nog in zit. Het roestpuntje werkt onder de beschermlaag verder, en je kunt er twaalf maanden lang niet meer bij zonder de laag weer weg te halen.

Reken op een tussenstand die niet goed voelt. Na het kleien ziet een donkere lak er in strijklicht vaak doffer uit dan ervoor, omdat de klei fijne marring achterlaat. Dat hoort bij het proces en verdwijnt bij de eerste polijstgang helemaal. Op zachte Japanse lakken valt het meer op dan op harde Duitse.

Belangrijk is ook wat de lak na het kleien kwijt is: elke waxlaag, elke sprayverzegeling, elk restje bescherming. Een gekleid vlak is kale blanke lak. Zonder nieuwe beschermlaag vangt het in de weken daarna meer op dan ervoor, dus op dezelfde dag hoort er minstens een sprayverzegeling op.

Voor hoe vaak heeft een simpel ritme zich bewezen: een à twee keer per jaar, en daarnaast altijd als er gepolijst of opnieuw verzegeld wordt. Vaker hoeft niet, want elke ronde kost een beetje blanke lak. Parkeer je naast het spoor of een bouwplaats, dan zit je eerder aan de korte kant.

Waar je mee begint, afhankelijk van auto en ervaring

De keuze hangt af van drie vragen: hoe zwaar is de lak vervuild, hoe groot is het oppervlak, en heeft de auto al een verzegeling.

Voor je eerste set heb je genoeg aan één klei en het bijpassende glijmiddel. De Koch-Chemie Koch-Chemie Reinigungsknete „Rkb" Mild „Blau" Clay Bar samen met de Koch-Chemie Clay Spray „Cls" Clay Lube voor Reinigingsklei dekt een normaal gebruikte auto helemaal af. De eerste keer ben je er zo'n negentig minuten mee bezig, de derde keer veertig.

Onderhoud je meerdere auto's of staat er een stationwagen met veel plaatwerk voor je, dan loont de overstap naar een drager. Het Koch-Chemie Clay Pad en de Koch-Chemie Clay Scrubber kleispons spoel je tussendoor af en gaan veel meer auto's mee dan klei die je op een gegeven moment helemaal hebt doorgevouwen.

Heeft je lak een keramische coating, dan blijft de milde klei de keuze, met de GYEON Q²M ClayLube (REDEFINED) glijmiddel voor kleibar erbij. Reken er toch op dat je de laag weghaalt en daarna vernieuwt. Klei maakt geen onderscheid tussen vuil en coating.

Klei je voor het eerst en heb je alles liever in één verpakking, pak dan de Meguiars HYBRID CERAMIC Synthetic Clay Kit Reinigingsklei. Klei, glijmiddel en doek zijn op elkaar afgestemd, en bij het combineren kun je niets fout doen. Voor de tweede ronde koop je dan alleen de klei bij.

En laat je test met het plastic zakje nauwelijks ruwheid zien? Sla die stap dan over. Lak die glad aanvoelt, heeft geen klei nodig, maar alleen de chemische ronde met Vliegroestverwijderaar en daarna direct Polijsten of verse bescherming uit het deel Verzegeling en onderhoud. Werk dat je niet nodig hebt, is het duurste deel van elke opknapbeurt.