5 fouten bij het uitlichten die hologrammen in de lak verbergen

Eind oktober is het om zes uur 's avonds al bijna donker, en wie dan nog polijst, doet dat binnen onder het plafondlicht. De motorkap glanst, de lak oogt smetteloos, klaar. Dan komt in maart de eerste heldere ochtend, je rijdt naar buiten, en rond elke zonnereflectie trillen fijne regenboogsluiers. De lak is in de winter niet slechter geworden. Het licht in oktober was alleen niet eerlijk genoeg, en een inspectielamp had het je toen al laten zien.

Vijf fouten bij het uitlichten laten hologrammen, swirls en resten van de verzegeling in de lak onopgemerkt. Als je de lak eerst ontvet, het licht vlak over het paneel beweegt, afstand houdt en de kleurtemperatuur op de lak afstemt, zie je onder de lamp al in de herfst wat anders pas de voorjaarszon laat zien.

---

1. Diffuus plafondlicht verbergt de hologrammen van het polijsten

Vlak plafondlicht schijnt uit veel richtingen tegelijk op de lak en vult de fijne randen van hologrammen op met licht, waardoor lak vol hologrammen er daaronder glad en af uitziet.

Een bewolkte lucht werkt precies zo: het wolkendek verstrooit het licht, en zelfs lak vol waskrassen ziet er dan rustig uit. Tl-buizen aan het plafond doen hetzelfde, vaak met een kleurweergave-index onder 80. Hologrammen zijn juist gerichte microkrasjes van hooguit twee micrometer diep, die bijna alleen de roterende machine maakt. Ze komen pas tevoorschijn als één hard lichtpunt over het paneel loopt.

De oplossing is een tweede lamp in je hand, onder een hoek van ongeveer 45 graden tussen lamp en oog. Een inspectielamp met gebundelde spot, vlak over de lak bewogen, maakt van de egale glans een leesbaar patroon. Verschijnen de regenboogkleurige sluiers, dan haalt een fijne antihologrampolish ze eruit. De Koch-Chemie Micro Cut "M2.02" Hoogglans Antihologram Polish werkt met schuurgraad 2,5 en glansgraad 9,0 en is gemaakt voor hologrammen en fijne krassen vanaf korrel 4.000.

Voor de finish gebruik je hem op een excentrische machine met een zacht, fijnporig pad in een kruispatroon. Boven 1.500 tot 1.800 toeren per minuut loopt een finishpolish snel droog en brandt hij nieuwe krassen in. Hoe hologrammen eigenlijk ontstaan, lees je uitgebreid in het artikel Antihologram polish: hologrammen ontstaan pas bij het polijsten.

De zon blijft de strengste controle. Direct zonlicht is een enorme, puntvormige lichtbron en laat elke sluier zien die je binnen over het hoofd hebt gezien. Polijst je in de herfst, zet de auto dan op de eerstvolgende droge, heldere dag vijf minuten buiten en loop één keer op afstand om de wagen heen. Wat daar opduikt, is dezelfde informatie die je anders pas in maart krijgt, alleen een half jaar eerder.

2. Polishresten verbergen krassen tot je ontvet

Polishes bevatten oliën als glijmiddel, die in de fijne krassen gaan zitten en het licht bijna net zo breken als de blanke lak zelf, en daarom ziet vers gepolijste lak er vaak beter uit dan hij is.

Onder de lamp oogt een olieachtig oppervlak spiegelglad. Na twee, drie wasbeurten of een flinke regenbui zijn de oliën weggespoeld en liggen de krassen weer bloot. Dat geldt ook voor Quick Detailer, sprayverzegelingen en wax: wie pas daarna controleert, checkt de vulling, niet de lak. De eindcontrole hoort daarom altijd vóór de verzegeling, nooit erna.

De stap daarvoor is een ontvetter op alcoholbasis die olie-, wax- en polishresten volledig weghaalt. De Koch-Chemie Panel Preparation Spray "Pps" ontvetter & controlespray is gebruiksklaar, gaat onverdund direct uit de sprayflacon en verdampt zonder film. Koch-Chemie noemt het niet voor niets een controlespray: pas na het afnemen laat het oppervlak zien hoe het er echt voor staat.

Je werkt paneel voor paneel. Eén vlak inspuiten, met een schone, kortpolige microvezeldoek in rechte banen afnemen en meteen met de lamp controleren. Komen er dan sluiers of fijne krassen tevoorschijn, dan was de polijststap nog niet klaar. Dat is geen stap terug, maar precies de informatie die je vóór de verzegeling wilt hebben.

Volgens Koch-Chemie is de Pps gebaseerd op isopropylalcohol en butoxyethanol en geformuleerd voor vers gepolijste blanke lak, en ook voor kunststof en metaal. Ook nieuwe auto's en net opgepoetste auto's van de dealer hebben vaak glansproducten met vullende oliën op de lak. Een controlerondje met ontvetter vóór je eerste eigen polijstbeurt laat zien in welke staat je de auto echt overneemt.

3. Een lamp te dicht bij de lak overstraalt de fouten

Houd je de inspectielamp een paar centimeter voor de lak, dan krijg je een overbelichte lichtvlek die je oog overstuurt, waardoor fijne sluiers aan de rand van de lichtbundel gewoon verdwijnen.

Voor de controle werkt een afstand van 30 tot 50 centimeter het best. De lichtbundel is dan groot genoeg om een paneel te lezen, en de hotspot verblindt niet meer. Bij hologrammen helpt een heel vlakke hoek, bijna parallel aan de lak. In die stand werpen de fijne polijstsporen de grootste schaduw en worden ze als sluier zichtbaar.

Minstens zo belangrijk is beweging. Een vaste lamp op een statief laat alleen de krassen zien die toevallig in de juiste hoek tot je oog liggen. Beweeg de lamp langzaam over het paneel en wissel zelf ook van positie, een keer van voren, een keer van opzij, een keer over je schouder. Wat in alle drie de blikken opduikt, is echt. Wat maar in één hoek flikkert, is meestal een reflectie.

De zaklamp van je smartphone is een noodoplossing. Hij geeft wel een lichtpunt en toont grove waskrassen, maar is zwak, strooit ongelijkmatig en geeft kleuren slecht weer. Voor een eerste blik vóór de wasbeurt volstaat hij, voor de eindcontrole na het polijsten niet. Daar komt de praktijk nog bij: als je met de machine werkt, heb je twee handen nodig en een lamp die je kunt neerleggen of neerzetten.

Met de lamp in je hand loont ook een blik in de wielkasten. Remstof tussen de spaken valt onder de lamp meteen op. Sta je net te watertanden bij de BMW M3 met M Carbon-keramische remmen en vraag je je stiekem af of G80 of G81 het juiste nerdantwoord is: keramische schijven zijn gevoelig voor harde tikken op één punt. Daar maak je schoon met een zachte velgenborstel, zonder gereedschap aan de schijf en zonder vet op het wrijvingsvlak.

4. Warmwit licht slikt swirls op zwarte lak in

De kleurtemperatuur van een lamp bepaalt mee welke fouten je ziet, want donkere lak slikt warm licht in, terwijl lichte lak bij koud licht zo sterk reflecteert dat fijne krassen in de glans wegvallen.

Kleurtemperatuur meet je in Kelvin. Warm licht tussen 2.500 en 3.500 Kelvin heeft veel geel en rood en past bij wit, zilver en lichte kleuren. Neutraalwit licht van 4.500 tot 5.500 Kelvin komt dicht bij daglicht en geldt als standaard voor lakcorrectie. Voor zwart en donkere tinten heb je koud licht rond 6.000 tot 6.500 Kelvin nodig, omdat het hogere blauwaandeel de fijne randen in donkere blanke lak naar voren haalt.

De tweede waarde op elke goede lamp is de kleurweergave-index, afgekort CRI of Ra. Die geeft op een schaal tot 100 aan hoe natuurgetrouw een lamp kleuren weergeeft. Voor lakcontrole moet hij boven 90 liggen, liever boven 95. Veel inspectielampen kun je in meerdere standen tussen 2.500 en 6.500 Kelvin schakelen. Precies dat heb je nodig als er meer dan één lakkleur voor je staat.

Wat de lamp dan laat zien, bepaalt de polish. Dichte waskrassen en doffe plekken vragen om een schuurpolish zoals de Koch-Chemie Heavy Cut "H9.02" Grove Schuurpolish met schuurgraad 9,0, die schuursporen tot korrel 1.200 wegneemt en daarna een fijne nabehandeling vraagt. Losse diepe krassen check je eerst met je nagel: blijft die haken, dan loopt de kras meestal tot in de basislak en is het werk voor de spuiter, niet voor de machine.

Vóór elke schuurpolish hoort daarom een blik op de laagdikte. Een fabriekslak van primer, basislak en blanke lak meet samen meestal 100 tot 160 micrometer. Zit een onderdeel daar duidelijk boven, zeg meer dan 200 micrometer, dan is het waarschijnlijk overgespoten. Zit het er duidelijk onder, wees dan voorzichtig, want de reserve in de blanke lak is klein. Hoeveel afname je lak verdraagt, lees je in het artikel Hoe vaak mag je een auto polijsten.

5. Gebundeld licht mist resten van de verzegeling

Een gebundelde lichtstraal is ideaal voor krassen, maar laat nauwelijks zien waar een verzegeling te dik is blijven staan, want zulke resten herken je pas in het brede, zachte licht van een grote lamp als donkere, wolkerige eilandjes.

Dat speelt vooral in de herfst, als er vóór de winter nog verzegeld wordt. Een keramische coating of een polymeer breng je aan, laat je kort aflashen en neem je dan af met een doek. Blijft een plek daarbij te nat, dan hardt die uit als een ongelijkmatige vlek. Onder een spotlamp valt dat nauwelijks op, omdat de lichtbundel te klein is. Een grote lamp waarvan het spiegelbeeld over het hele portier trekt, laat zulke eilandjes juist meteen zien.

De oplossing is timing en de juiste doek. Direct na het afnemen licht je het paneel uit met breed, zacht licht en neem je resten na met een tweede, schone doek zolang ze nog zacht zijn. De THE COLLECTION "Allround / Coating 300" kortpolige edgeless microvezeldoek (300 GSM) is daarvoor gemaakt: korte pool, geen harde rand, 300 gram per vierkante meter en daarmee genoeg reserve om productresten op te nemen in plaats van ze uit te smeren.

Is een rest al uitgehard, dan helpt geen doek meer. Dan neem je de plek af met een fijne polish zoals de M2.02 en verzegel je opnieuw. Daarom hoort deze controle vóór het uitharden, niet de volgende ochtend. Welke verzegeling vóór de winter überhaupt de moeite waard is, lees je in het artikel Lakverzegeling of wax: 5 situaties vóór de winter.

Breed licht laat nog iets zien dat geen polish weg krijgt: sinaasappelhuid. Die golvende structuur ontstaat af fabriek bij het spuiten en vervormt reflecties zoals de schil van een sinaasappel. In breed licht zie je hoe sterk ze is. Dat is geen onderhoudsfout, en ook geen reden om met de schuurpolish los te gaan. Wegwerken vraagt om nat schuren, en dat hoort in ervaren handen.

Vier producten dekken het werk onder de lamp af

Voor een eerlijke lakcontrole in de herfst heb je genoeg aan een ontvetter, een grove en een fijne polish en een goede afneemdoek, want de lamp brengt de fouten aan het licht en de producten lossen ze op.

De Koch-Chemie Pps komt eerst, na elke polijststap en vóór elke verzegeling. De sprayflacon van 500 ml is genoeg voor veel controlerondes aan een auto, en als je regelmatig polijst, pak je de can van 5 liter om bij te vullen. De grens: hij verwijdert oliën en glansresten, geen krassen. Wat daarna zichtbaar wordt, lost alleen de polish op. Volgens het veiligheidsinformatieblad is hij licht ontvlambaar en kunnen de dampen je suf maken, dus werk je binnen met de garagedeur open en op afstand van elke warmtestraler.

De Heavy Cut H9.02 is de correctiestap voor dichte swirls en doffe plekken, de Micro Cut M2.02 de finish tegen hologrammen. Beide zijn er als 250 ml om mee te beginnen en als liter voor meerdere auto's. De grens van de H9.02 staat op de fles: het is geen finishpolish en hij hoort niet zonder laagdiktemeting op de lak. Een moderne blanke lak is maar zo'n 30 tot 60 micrometer dik.

De Allround / Coating 300 neemt ontvetter, polishresten en verzegeling af. Voor een complete lakbehandeling leg je het best meerdere doeken klaar, want een doek die al polish heeft opgenomen, hoort niet meer aan een verse verzegeling. Meer over polijsten en het kiezen van de juiste polish vind je in de categorie Polish en in het artikel Swirls in de lak herkennen.

Detailing1-Insight: Bij ons komen vragen binnen als: laat de polish hologrammen achter op zwarte lak? Het antwoord hangt minder af van de polish dan van het licht bij het afnemen. Onze volgorde: eerst de Pps, dan de lamp vlak op 30 tot 50 centimeter, op zwart met koud licht rond 6.500 Kelvin. Wat je dan ziet, blijft ook in maart. Wie na het polijsten eerst Quick Detailer aanbrengt en dan controleert, checkt de vulling, niet de lak.