Restwater in de pompkop wordt bij vorst een dure scheur

De laatste wasdag in oktober eindigt bij veel mensen hetzelfde: tuinslang eraf, machine de garage in, deur dicht. Ziet er netjes uit. Alleen is je hogedrukreiniger daarmee nog lang niet vorstbestendig: in de pompkop, in het pistool en in de hogedrukslang staat nog steeds water, en dat merk je pas in maart, als het pistool lekt of de pomp geen druk meer opbouwt. Terwijl winterklaar maken nog geen kwartier kost, als je de volgorde kent.

Een hogedrukreiniger komt de winter door als er geen water meer in pomp, pistool en slang staat en de machine in een vorstvrije ruimte staat. Pas die twee samen beschermen de pompkop, één stap alleen is niet genoeg.

---

Vorstbestendig is een lege machine in een vorstvrije ruimte

Een hogedrukreiniger vorstbestendig opbergen betekent: het restwater uit pomp, pistool en slang halen en de machine daarna bewaren in een ruimte waar de temperatuur de hele winter boven het vriespunt blijft.

Beide helften zijn even belangrijk. Kränzle legt in de handleiding van de K 1050 P twee dingen vast: de machine volledig leegmaken en hem in de winter in vorstvrije ruimtes bewaren. Kärcher en Nilfisk zeggen in hun eigen adviezen precies hetzelfde. Als je alleen leegmaakt en de machine daarna in de onverwarmde garage zet, reken je erop dat er echt geen druppel meer in zit. Bewaar je hem alleen warm zonder leeg te maken, dan heb je de hele winter een natte pompkop, en de vorst op weg naar de kelder is al genoeg voor de eerste schade.

Dit speelt bij elke machine. Of het nu een compacte hogedrukreiniger is voor de autowas in het weekend of een grote machine met slanghaspel: overal waar water onder druk loopt, zitten kamers, kleppen en afdichtingen waar het water niet vanzelf uit wegloopt. Juist die kleine beetjes zijn het probleem.

Het juiste moment is nu. Volgens Google Trends zakt de vraag naar hogedrukreinigers in de herfst flink in, het seizoen voor de wasbeurt op de oprit is voor veel mensen voorbij. In Noord-Duitsland liggen de nachten eind oktober nog op zes tot zeven graden, en de eerste vorstnacht komt meestal zonder lange aanloop. Maak je hem vandaag winterklaar, dan doe je dat droog en op je gemak, in plaats van in december met koude handen aan bevroren koppelingen te draaien.

IJs heeft negen procent meer ruimte nodig dan water

Water zet bij het bevriezen ongeveer negen procent uit, en in het afgesloten binnenwerk van een hogedrukreiniger kan het ijs nergens heen. Daarom geven pompkop, kleppen, pistool of slang mee.

In de pompkop zit de techniek die de druk maakt: zuigers, afdichtingen, kleppen en de schakelaar die de motor uitzet zodra je het pistool loslaat. Bij de Kränzle K 1050 is de pompkop van speciaal messing gemaakt. Messing kan prima tegen druk van binnenuit tijdens gebruik. Tegen ijs dat langzaam uitzet in een afgesloten kanaal helpt dat weinig. Typische schade is een haarscheur in de pompkop, verbogen kleppen en afdichtingen die uit hun zitting worden gedrukt.

Kärcher beschrijft het gevolg in zijn eigen advies nuchter: zelfs kleine hoeveelheden restwater bevriezen, vernielen afdichtingen en in het ergste geval de pomp. Daar draait het om. Er hoeft geen volle tank in te zitten voordat het knapt. Een restje in een klepzitting of in de greep van het pistool is genoeg.

Daar komt bij dat vorstschade geen materiaalfout is. Kränzle geeft garantie op materiaal- en fabricagefouten en maakt de gebruiksaanwijzing daar onderdeel van, inclusief de eis om vorstvrij op te bergen. Een gescheurde pompkop na een winter in de garage komt dus meestal voor jouw rekening. Dat is geen reden om je zorgen te maken, wel een goede reden voor het kwartiertje dat winterklaar maken kost. Een hogedrukreiniger vorstvrij opbergen is goedkoper dan welke nieuwe pompkop ook.

Toevoer eraf, pistool open, hooguit een minuut drooglopen

Het leegmaken gaat bij bijna alle fabrikanten in dezelfde volgorde: watertoevoer loskoppelen, druk via het pistool laten ontsnappen, de machine kort zonder water laten draaien en daarbij het pistool ingedrukt houden tot er geen water meer komt.

Stap één is de watertoevoer. Draai de tuinslang los van de inlaat van de machine en laat het water uit de slang zelf weglopen.

Daarna knijp je met de machine uit het pistool in, zodat de druk uit de hogedrukslang ontsnapt. Bij Kränzle heet dat het veiligheidspistool met uitschakeling, de functie is overal hetzelfde.

Stap twee is het korte drooglopen. Je zet de machine aan, houdt het pistool met de sproeier naar beneden ingedrukt, en de pomp duwt het laatste water uit de pompkop via slang en lans naar buiten. Zodra er alleen nog lucht komt, zet je hem uit. Let op de tijd, want water koelt en smeert de afdichtingen in de pomp. Kränzle staat volgens de handleiding hooguit een minuut zonder water toe, in de eigen video over winterklaar maken noemt Kränzle zelfs maar 20 seconden. Kärcher heeft het over ongeveer een halve minuut.

Wij houden ons aan het strengste getal. In de praktijk zijn 20 seconden bij een compacte machine genoeg, dan komt er nauwelijks nog water uit. Heb je perslucht, dan kun je het restwater daar ook mee uit de machine blazen, dat noemt Kränzle als alternatief. Heeft je machine een reinigingsmiddeltank, dan vul je die na het legen met ongeveer 0,2 liter schoon water en laat je de machine kort in de reinigingsstand draaien, zo beschrijft Kärcher het. Dan koekt de injector in de winter niet vast.

Daarna haal je het pistool van de slang en houd je het met de sproeier naar beneden, terwijl je de trekker nog één keer helemaal indrukt. In de greep zit een eigen klep, en juist daar blijft graag een restje staan. Een ervaringsverhaal online beschrijft het typische patroon: elk voorjaar was er een kunststof onderdeel gebarsten, de ene keer het pistool, terwijl er maar een kleine hoeveelheid water in het systeem was achtergebleven.

Slang, zeef en schuimlans drogen los van de machine

Na de pomp is het toebehoren aan de beurt: hogedrukslang leegmaken en zonder knik oprollen, de zeef bij de watertoevoer spoelen en de schuimlans met schoon water doorspoelen, voordat alles los van elkaar droogt.

De hogedrukslang leg je gestrekt neer, je tilt één kant op en laat het water eruit lopen. Daarna rol je hem op in grote, losse lussen. Een knik beschadigt het drukweefsel binnenin, en koude slangen worden stug, dus in de winter knikt een slang sneller dan in de zomer. Hetzelfde geldt het hele jaar: loop je tijdens het wassen met de slang om de auto heen, dan trek je hem al snel onder een band. De Koch-Chemie Hose & Cable Guard Slanghaspel Band-Geleiderollen 2 stuks staan voor de band en leiden de slang of kabel erlangs, in plaats van dat hij klem komt te zitten.

De inlaatzeef bij de toevoer beschermt de pomp tegen zand en deeltjes uit de leiding. Kärcher raadt aan het waterfilter één keer per jaar te controleren en schoon te maken. De herfst is daar het beste moment voor, omdat de zeef toch droog opgeborgen moet worden. De O-ringen van de koppelingen behandelen veel detailers voor de winter met een beetje siliconenvet. Vaseline en andere minerale olieproducten horen niet op deze afdichtingen, die laten het rubber opzwellen.

De schuimlans vergeten veel mensen. Na de laatste wasbeurt blijven er resten snow foam-oplossing in de fles en in de sproeier achter. In de winter verdampt het water, en wat overblijft zet het fijne zeefje binnen in de lans dicht. In het voorjaar komt er dan alleen nog nat, dun schuim uit. Vul de fles voor het opbergen met schoon water en spuit hem één keer helemaal leeg. Hoe je de lans daarna weer op dik schuim afstelt, lees je in ons artikel Schuimlans instellen.

Bij machines met een oliebad loont het nu om even in het kijkglas te kijken. Is de olie melkachtig of grijs, dan heeft er water zijn weg naar de pomp gevonden, en dan is onderhoud vóór het opbergen slimmer dan een winter lang met dat probleem. Voor de bigboi WashR modellen schrijft de fabrikant bij meer dan 30 dagen opslag of vorstgevaar daarnaast een speciaal antivriesmiddel voor de pomp voor, dat via de watertoevoer naar binnen wordt gedrukt.

De garage is in januari zelden vorstvrij

De meest gemaakte fout is de opslagplek: onverwarmde garages, carports en tuinhuisjes koelen bij meerdere vorstnachten achter elkaar af tot onder nul, ook al voelt het daar in november nog mild.

Kärcher wijst er nadrukkelijk op dat garage en tuinhuis bij strenge vorst onder het vriespunt kunnen zakken. Op forums vertellen gebruikers precies dat: de machine stond jarenlang in de garage, tot een koude winter een scheur in de pompkop opleverde. Een carport is geen opslagplek, die houdt regen tegen, geen vorst. Vorstvrij is een kelder, een verwarmde bijkeuken of een andere ruimte die de hele winter op temperatuur blijft.

De tweede fout is het halve werk. Veel mensen draaien alleen de waterslang los en denken dat de machine dan leeg is. Maar de pompkop blijft door zijn kleppen vol water staan, en ook het pistool houdt zijn water vast. Zonder het korte drooglopen en het leegdrukken van het pistool blijft precies de hoeveelheid in de machine achter die bij vorst schade doet.

De derde fout gebeurt pas in het voorjaar. Start je een machine waar nog ijs in zit, dan laat je de pomp draaien tegen een weerstand die niet meegeeft. Staat de hogedrukreiniger na een koudegolf toch een keer in de kou, laat hem dan eerst in een warme ruimte helemaal ontdooien en controleer hem op scheuren en vochtige plekken, voordat je hem aanzet. En over antivries: Kärcher noemt voor professionele machines gewone auto-antivries op glycolbasis. Ruitenvloeistof is iets anders en hoort niet in de pomp. Bij consumentenmachines zonder goedkeuring van de fabrikant is grondig leegmaken de betere weg.

Wassen in de winter zonder eigen machine lukt in de wasbox

Staat je hogedrukreiniger vorstvrij in de kelder, dan was je in de winter het makkelijkst in de wasbox, en voor de voorwas daar is een pompschuimsproeier met een snow foam voor de wasbox genoeg.

Strooizout wil je in de winter om de twee tot vier weken van je auto halen, vooral uit de wielkasten, van de dorpels en uit de deurnaden. De wasbox heeft daarvoor vorstbestendige techniek, alleen is de voorwaschemie daar vaak sterker alkalisch dan goed is voor een sealant. De Koch-Chemie Ultra Foam "Uf" 1000 ml / 1 liter is precies voor de wasbox gemaakt. Hij zit op pH 8,5, dus tussen pH-neutraal en sterk alkalisch schuim in, en je doet het met drie tot acht milliliter per auto. Met een liter kom je dus heel wat winterwasbeurten door.

Een voorreiniger voor decontaminatie vóór het polijsten vervangt hij wel niet.

Meenemen doe je het schuim in de iK Sprayers "iK Foam" Pro 2 1,25 liter. De pompschuimsproeier heeft geen stroom en geen wateraansluiting nodig, je pompt hem op, en het veiligheidsventiel begrenst de druk op 3 bar.

Klanten geven hem bij Trusted Shops 4,86 van de 5 sterren uit zeven reviews en zijn vooral te spreken over het dikke schuim. De grens is eerlijk: een pompsproeier schuimt een auto in, hij spoelt hem niet af. Dat doet de lans van de wasbox, op de afstand die we hebben uitgelegd in Auto wassen met een hogedrukreiniger. Ook de pompsproeier hoort na de laatste wasbeurt trouwens leeg in een vorstvrije ruimte.

Even een zijstap naar de nieuwe BMW M3: breng je je M3 met M Carbon keramische remmen door de winter, wees dan in de wasbox extra voorzichtig bij de velgen. De keramische schijven zijn gevoelig voor puntbelasting, dus een zachte velgenborstel, geen gereedschap tegen de schijf en geen vet op het remvlak. De steeds grotere nieren vangen in de zomer dan wel meer insecten, in de winter is het eerder het zout op de wielen dat aandacht verdient.

Blijft de deur na het wassen nog over. Restwater op de rubberen afdichtingen vriest 's nachts vast als je ze niet droogveegt. Hoe je de rubbers daarop voorbereidt, lees je in Deurrubbers verzorgen voordat de eerste vorstnacht de deur vastzet. Meer schuim voor de voorwas vind je onder Snow Foam.

Detailing1-Insight: In de herfst krijgen we steeds weer vragen over de olie in de pomp, laatst bijvoorbeeld welke olie er in een bigboi WashR Pro hoort. Volgens bigboi is dat een niet-reinigende motorolie van de klasse SAE 10W/30 of 15W/40, en de eerste verversing is na 30 bedrijfsuren aan de beurt. De winter is het beste moment om dat te checken, omdat de machine toch al leeggemaakt en schoongemaakt wordt. Wat we niet aanraden: een machine met melkachtige olie gewoon opbergen en hopen dat hij in maart nog loopt. Dan staat het water maandenlang precies daar waar eigenlijk een smeerfilm hoort te zitten.